Ευαγγελική περικοπή και ερμηνεία Τετάρτης 31/10/2018 Στάχυος και Απελλού μαρτ. Λουκ. ια΄42-46

Hits: 21

 

ΣΗΜΕΡΑ ΘΑ ΑΝΑΛΥΣΟΥΜΕ ΟΛΑ ΤΑ ΦΡΙΚΤΑ «ΟΥΑΙ» ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ. ΜΗΠΩΣ ΜΑΣ ΑΦΟΡΟΥΝ;

42 ἀλλ᾿ οὐαὶ ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, ὅτι ἀποδεκατοῦτε τὸ ἡδύοσμον καὶ τὸ πήγανον καὶ πᾶν λάχανον, καὶ παρέρχεσθε τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ· ταῦτα δὲ ἔδει ποιῆσαι, κἀκεῖνα μὴ ἀφιέναι. 43 οὐαὶ ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, ὅτι ἀγαπᾶτε τὴν πρωτοκαθεδρίαν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς. 44 οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ἐστὲ ὡς τὰ μνημεῖα τὰ ἄδηλα, καὶ οἱ ἄνθρωποι περιπατοῦντες ἐπάνω οὐκ οἴδασιν. 45 ᾿Αποκριθεὶς δέ τις τῶν νομικῶν λέγει αὐτῷ· διδάσκαλε, ταῦτα λέγων καὶ ἡμᾶς ὑβρίζεις. 46 ὁ δὲ εἶπε· καὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς οὐαί, ὅτι φορτίζετε τοὺς ἀνθρώπους φορτία δυσβάστακτα, καὶ αὐτοὶ ἑνὶ τῶν δακτύλων ὑμῶν οὐ προσψαύετε τοῖς φορτίοις.

Με αφορμή αγαπητοί αναγνώστες της σημερινής ευαγγελικής περικοπής θα ήθελα απόψε να αναλύσουμε όχι μόνο αυτά που μας αναφέρει ο Ευαγγελιστής Λουκάς, αλλά όλα τα φρικτά «ουαί» του Διδασκάλους προς όλους τους υποκριτές πάσης εποχής.:

Όταν λοιπόν ο Κύριος αποστόμωσε και τους Φαρισαίους και τους Σαδδουκαίους και απόδειξε ότι έπασχαν αθεράπευτα, τότε μίλησε στους μαθητές Του και βάζει μπροστά τους τον νόμο για να δείξει την απόλυτη συμφωνία Του με τον Πατέρα ο Οποίος παρέδωσε τον νόμο στους ανθρώπους. Ώστε αν και είναι διεφθαρμένοι οι άνθρωποι που διδάσκουν τον νόμο αυτό να μην γίνει αφορμή να διαρρηγνύεται η σχέση του πιστού ανθρώπου με τον νόμο του Θεού. Και αν και είναι διεφθαρμένοι οι διδάσκαλοι του νόμου δεν τους αφαιρεί την τιμή και αυτό διδάσκει να κάνουμε και εμείς. Για να μη πει δηλαδή κανείς είναι φάυλος ο διδάσκαλος και γι’ αυτό έγινα αδιάφορος προς τον νόμο καταργεί και αυτή την πρόφαση.

 

2 λγων· π τς Μωσως καθδρας κθισαν ο γραμματες κα ο Φαρισαοι. 3 πντα ον σα ἐὰν επωσιν μν τηρεν, τηρετε κα ποιετε,  διότι δεν είναι δικά τους τα λόγια αλλά δοσμένα από τον Θεό. Και όταν λέει «επί της καθέδρας του Μωυσέως», το λέει αυτό για να αποδώσει την πρέπουσα τιμή στον Μωυσή και να δείξει παράλληλα την άρρηκτη σύνδεση που έχει με τον Πατέρα ο Οποίος παρέδωσε τον νόμο στον Μωυσή.  Όταν δε ακούσεις «πάντα» μη σκεφτείς ότι εννοεί όλο τον νόμο ακόμη κι αυτόν που αφορά τις τροφές και τις θυσίες και τα παρόμοια, διότι πως είναι δυνατόν να λέει γι’ αυτά τα οποία προηγουμένως αναίρεσε, αλλά με τη λέξη «πάντα» εννοεί όσα αφορούν την καλυτέρευση του ήθους. Γιατί όμως δεν θεσπίζει από τον νόμο της Χάριτος, αλλά από τον νόμο του Μωυσέως; Διότι δεν ήταν ακόμη κατάλληλος ο καιρός διότι ακόμη δεν είχε σταυρωθεί. Και επειδή επρόκειτο  να κατηγορήσει τους Φαρισαίους και τους Γραμματείς κι έτσι για να μη θεωρηθεί από τους ανόητους ότι όλα αυτά τα κάνει από ζήλεια προς το αξίωμα ή από μίσος. Και για να μη μπερδευτεί κανείς και  νομίσει  ότι πρέπει να τους μιμηθούν προσθέτει: κατ δ τ ργα ατν μ ποιετε· λγουσι γρ, κα ο ποιοσι. Βλέπεις από πού αρχίζει την κατηγορία; Ότι αυτοί άλλα διδάσκουν και άλλα πράττουν. Οποίο όνειδος για έναν διδάσκαλο! Και δεν αρκούνται μόνο σ’ αυτήν την παραφροσύνη αλλά είναι σκληροί και αμείλικτοι απέναντι στους μαθητές τους. Ενώ ο άριστος διδάσκαλος πρέπει ακριβώς το αντίθετο να κάνει. Να είναι πολύ αυστηρός με τον εαυτό του και επιεικής με τους άλλους. Και γιατί το κάνουν αυτό; Διότι απλούστατα δεν γνωρίζουν τις δυσκολίες της εφαρμογής της διδασκαλίας τους. 4 δεσμεουσι γρ φορτα βαρα κα δυσβστακτα κα πιτιθασιν π τος μους τν νθρπων, τ δ δακτλ ατν ο θλουσι κινσαι ατΚαι δεν είπε δεν μπορούν,αλλά «δεν θέλουν» και δεν είπε «να βαστάσουν», αλλά «ούτε με το μικρό τους δαχτυλάκι να αγγίζουν αυτά». Και προσθέτει:  5 πντα δ τ ργα ατν ποιοσι πρς τ θεαθναι τος νθρποις. Να η αιτία της καταστροφής τους, η κενοδοξία. Και αποδεικνύει το μέγεθος της κενοδοξίας τους απ’ αυτά που επιχειρούν: πλατνουσι γρ τ φυλακτρια ατν κα μεγαλνουσι τ κρσπεδα τν ματων ατν, Τι ήταν τα κράσπεδα των ιματίων; Μικρά σημειωματάρια για να θυμούνται πάντοτε τις ευεργεσίες του Θεού. Κάτι σαν μικρά Ευαγγέλια ή φυλαχτά που μερικοί και σήμερα τα κουβαλούν μαζί τους ά τα κρεμούν από τον λαιμό τους. Σ’ αυτά λοιπόν ήταν σπουδαίοι. Ο Θεός όμως ποτέ δεν τους ζήτησε να τα μακραίνουν όλα αυτά, αλλά να θυμούνται τις ευεργεσίες Του. Αυτοί όμως όχι μόνο προς αυτά, αλλά και προς  πιο ασήμαντα πράγματα έδειχναν τον ίδιο «ζήλο»:

6 φιλοσι δ τν πρωτοκλισαν ν τος δεπνοις κα τς πρωτοκαθεδρας ν τας συναγωγας 7 κα τος σπασμος ν τας γορας κα καλεσθαι π τν νθρπων ραββ ραββΚι αυτά αν και φαίνονται μικρά εν τούτοις προκαλούν την μεγαλύτερη καταστροφή. Εσύ όμως πρόσεχε σε παρακαλώ σε ποιο χώρο δίδονταν όλη αυτή η μάχη της κενοδοξίας. Στις συναγωγές. Εκεί δηλαδή που διδάσκονταν να μη γίνονται όλα αυτά.   

 

8 μες δ μ κληθτε ραββ· ες γρ μν στιν διδσκαλος, Χριστς·  έπειτα αναφέρει και την αιτία πντες δ μες δελφο στε.  

9 κα πατρα μ καλσητε μν π τς γς· ες γρ στιν πατρ μν, ν τος ορανος. Όχι να μην ονομάσουν τον πατέρα τους, αλλά για να γνωρίζουν ποιον πρέπει κυρίως να ονομάζουν Πατέρα. Διότι ο Θεός είναι ο αίτιος όλων· και των διδασκάλων και των πατέρων.

 

10 μηδ κληθτε καθηγητα· ες γρ μν στιν καθηγητς, Χριστς.  Και δεν είπε «Εγώ», αλλά ο Χριστός. Διότι δεν θέλει να αφαιρέσει την ιδιότητα του καθηγητή και από τον Πατέρα.

 

Αφού αφαίρεσε λοιπόν απ’ αυτούς την φοβερή ασθένεια της φιλαρχίας τους διδάσκει τώρα πώς θα μπορέσουν να το πετύχουν αυτό. Διά της ταπεινώσεως:

 

11 δ μεζων μν σται μν δικονος. 12 στις δ ψσει αυτν ταπεινωθσεται, κα στις ταπεινσει αυτν ψωθσεται. 

 

Πράγματι, τίποτα δεν είναι ίσο με την ταπεινοφροσύνη. Γι’ αυτό και συνεχώς τους υπενθυμίζει αυτή την αρετή. Και λέγοντας ότι «αυτός που θα ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί» οδηγεί τον ακροατή στο να επιθυμήσει τον ξεριζωμό του πάθους της κενοδοξίας ώστε πλέον να μην επιθυμεί σφοδρά τα πρωτεία και τις τιμές, αλλά να επιδιώκει τα ταπεινά.

 

13 Οα δ μν, γραμματες κα Φαρισαοι ποκριτα, τι κατεσθετε τς οκας τν χηρν κα προφσει μακρ προσευχμενοι· δι τοτο λψεσθε περισστερον κρμα. 

 

          Να τώρα πως διακoμωδεί την γαστριμαργία τους, διότι δεν κατέτρωγαν τις περιουσίες των πλουσίων, αλλά των χηρών κι έτσι τις οδηγούσαν στο έπακρο την δυστυχία τους. Και δε λέει «έτρωγαν», αλλά «κατέτρωγαν». Και με τι πρόφαση το έκαναν αυτό; Ότι τάχατις θα έκαναν μακρές προσευχές υπέρ αυτών. Καθένας που κάνει κάποιο κακό είναι άξιος τιμωρίας, αλλά εκείνος που κάνει το κακό με την πρόφαση της ευλάβειας είναι υπεύθυνος για πολύ πιο φοβερή τιμωρία.

 Και για ποιο λόγο δεν τους καθαίρεσε όλους αυτούς από το αξίωμά τους; Γιατί δεν ήταν ακόμη καιρός να το κάνει αυτό. Γι’ αυτό λοιπόν τους αφήνει μεν στην αρχή, με όσα όμως λέει, προφυλάσσει τον λαό από την εξαπάτηση.

 

14 Οα μν, γραμματες κα Φαρισαοι ποκριτα, τι κλεετε τν βασιλεαν τν ορανν μπροσθεν τν νθρπων· μες γρ οκ εσρχεσθε, οδ τος εσερχομνους φετε εσελθεν.

 

Εάν το να μην ωφελεί κανείς κάποιον είναι άξιο κατηγορίας, όταν βλάπτει ή εμποδίζει ποια συγνώμη θα έχει; Και αν το έργο του διδασκάλου είναι να διασώζει κάποιον που οδηγείται στην απώλεια, πόσο δαιμονικό είναι ο ίδιος ο διδάσκαλος να σπρώχνει κάποιον στον χαμό; Στην συνέχεια ο Χριστός προσθέτει κι ένα ακόμη έγκλημα που διέπρατταν:

15 Οα μν, γραμματες κα Φαρισαοι ποκριτα, τι περιγετε τν θλασσαν κα τν ξηρν ποισαι να προσλυτον, κα ταν γνηται, ποιετε  ατν υἱὸν γεννης διπλτερον μν.

 

Δηλαδή δεν δείχνετε κανένα πλέον ενδιαφέρον μετά τον προσηλυτισμό του ο οποίος επετεύχθη μετά από τόσους κόπους. Έτσι ο κύριος για δύο πράγματα εδώ τους κατηγορεί: Πρώτον διότι είναι άχρηστοι για την σωτηρία των πολλών και δεύτερον διότι δεν ενδιαφέρονται καθόλου γι’ αυτόν που προσηλύτισαν. Ή καλύτερα όχι μόνο είναι αδιάφοροι, αλλά και προδότες διότι τον διαφθείρουν με την πονηρή διαγωγή τους και τον κάνουν χειρότερο απ’ ότι αρχικά ήταν και μάλιστα τον κάνουν χειρότερο κι απ’ τους ίδιους ώστε να γίνονται «υιοί γεέννης» δηλαδή άνθρωποι που είναι πλέον ολοσχερώς κατεστραμμένοι.

 

Ακολούθως χλευάζει την ανοησία τους διότι δίδασκαν να περιφρονούν τις σπουδαιότερες εντολές  αν και πριν τους κατηγορούσε ότι επέβαλλαν στους ανθρώπους φορτία δυσβάστακτα. Αλλά όλα αυτά τα έκαναν και τα μεν και τα δε για να διαφθείρουν τους διδασκόμενους:

 

16 Οα μν, δηγο τυφλο, ο λγοντες ς ν μσ ν τ να, οδν στιν, ς δ᾿ ν μσ ν τ χρυσ το ναο, φελει. 17 μωρο κα τυφλο! τς γρ μεζων στν, χρυσς νας γιζων τν χρυσν; 18 κα· ς ν μσ ν τ θυσιαστηρίῳ, οδν στιν, ς δ᾿ ν μσ ν τ δρ τ πνω ατο, φελει. 19 μωρο κα τυφλο! τ γρ μεζον, τ δρον τ θυσιαστριον τ γιζον τ δρον; 20 ον μσας ν τ θυσιαστηρίῳ μνει ν ατ κα ν πσι τος πνω ατο· 21 κα μσας ν τ να μνει ν ατ κα ν τ κατοικσαντι ατν· 22 κα μσας ν τ οραν μνει ν τ θρν το Θεο κα ν τ καθημν πνω ατο. 23 Οα μν, γραμματες κα Φαρισαοι ποκριτα, τι ποδεκατοτε τ δοσμον κα τ νηθον κα τ κμινον, κα φκατε τ βαρτερα το νμου, τν κρσιν κα τν λεον κα τν πστιν· τατα δ δει ποισαι κκενα μ φιναι.

 

Η κακία είναι φοβερό πράγμα, φοβερότερη γίνεται όμως όταν κάποιος δεν παραδέχεται ότι πάσχει απ’ αυτήν κι έχει ανάγκη διορθώσεως και γι’ αυτό παρακάτω τους ονομάζει «τυφλούς οδηγούς». Διότι αν το να πιστεύει ο τυφλός ότι δεν έχει ανάγκη οδηγού είναι η πιο φοβερή συμφορά και αθλιότητα, το να πιστεύει ο τυφλός ότι μπορεί να οδηγήσει άλλους πόσο φοβερότερο είναι. Και όλα αυτά τα έλεγε υπαινισσόμενος την δοξομανία των Φαρισαίων και την λύσσα που πήγαζε απ’ αυτό το πάθος. Διότι αυτό έγινε γι’ αυτούς η αιτία όλων των κακών. Αυτό τους απομάκρυνε από την πίστη τους, τους έκανε να παραμελούν την πραγματική αρετή και τους έπειθε ν’ ασχοληθούν μόνο με τους σωματικούς καθαρμούς και ν’ αδιαφορούν για την καθαριότητα της ψυχής τους.

Στη συνέχεια ψέγε πάλι αυτούς για την κενοδοξία τους, ονομάζοντας αυτούς τάφους ασβεστωμένους:

 

 24 δηγο τυφλο, ο διυλζοντες τν κνωπα, τν δ κμηλον καταπνοντες! 25 Οα μν, γραμματες κα Φαρισαοι ποκριτα, τι καθαρζετε τ ξωθεν το ποτηρου κα τς παροψδος, σωθεν δ γμουσιν ξ ρπαγς κα δικας. 26 Φαρισαε τυφλ, καθρισον πρτον τ ντς το ποτηρου κα τς παροψδος, να γνηται κα τ κτς ατν καθαρν. 27 Οα μν, γραμματες κα Φαρισαοι ποκριτα, τι παρομοιζετε τφοις κεκονιαμνοις, οτινες ξωθεν μν φανονται ραοι, σωθεν δ γμουσιν στων νεκρν κα πσης καθαρσας. 28 οτω κα μες ξωθεν μν φανεσθε τος νθρποις δκαιοι, σωθεν δ μεστο στε ποκρσεως κα νομας.

 

          Τέτοιοι είναι σήμερα και πολλοί άνθρωποι που στηρίζονται μεν εξωτερικά, εσωτερικά όμως είναι γεμάτοι παρανομία. Αλλά το να είναι τέτοιοι αυτοί δεν είναι τόσο τρομερό, όσο το να γίνουμε εμείς ξαφνικά τάφοι που έχουν τόση δυσοσμία, εμείς που αξιωθήκαμε να γίνουμε ναοί του Θεού. Αυτό είναι δείγμα της πιο τρομερής αθλιότητας. Εκεί όπου ο Χριστός και το Άγιο Πνεύμα ενήργησε και τόσα μυστήρια έγιναν να είναι αυτός τάφος.

          Και τι θα γίνει αν δεν συναισθανόμαστε την δυσωδία που μας διέπει; Αυτό προ πάντων είναι το φοβερό της ασθένειας. Γι’ αυτό ας προσευχηθούμε να μας αποκαλύψει ο Θεός την δυσωσμία μας κι έτσι να μετανοήσουμε και να συνέλθουμε.

 

29 Οα μν, γραμματες κα Φαρισαοι ποκριτατι οκοδομετε τος τφους τν προφητν κα κοσμετε τ μνημεα τν δικαων, 30 κα λγετε· ε μεν ν τας μραις τν πατρων μν, οκ ν μεν κοινωνο ατν ν τ αματι τν προφητν.

 

Δεν λέει ο Χριστός το «Αλοίμονο» σ’ αυτούς επειδή κτίζουν τάφους ούτε γιατί κατηγορούν εκείνους, αλλά γιατί προσποιούμενοι ότι τους κατηγορούν πράττουν χειρότερα απ’ αυτούς.  Και δεν έκτιζαν τους τάφους προς τιμήν των σφαγιασθέντων προφητών, αλλά  με σκοπό να καυχηθούν για τα τολμήματα φονιάδων τους. Γι΄αυτό και λάμπρυναν τα μνημεία των προγόνων τους.  31 στε μαρτυρετε αυτος τι υο στε τν φονευσντων τος προφτας. Να λοιπόν η ομολογία τους αν και ισχυρίζονταν ότι δεν θα έκαναν αυτοί τα ίδια με τους προγόνους τους. Και  για να καταδείξει την συγγένεια που έχουν με τους φονιάδες προφητών, τους αποκαλεί γεννήματα εχιδνών. 32 κα μες πληρσατε τ μτρον τν πατρων μν. 33 φεις, γεννματα χιδνν! πς φγητε π τς κρσεως τς γεννης; Διότι όπως τα φίδια ομοιάζουν με τους γονείς τους ως προς την πικρότητα του δηλητηρίου, έτσι κι εσείς ομοιάζετε με τους πατέρες σας ως προς την φονικότητα. Και με την φράση «πληρώσατε» δεν προστάζει, αλλά προλέγει αυτό που θα γίνει. Δηλαδή την σφαγή του εαυτού Του.

 

34 δι τοτο δο γ ποστλλω πρς μς προφτας κα σοφος κα γραμματες, κα ξ ατν ποκτενετε κα σταυρσετε, κα ξ ατν μαστιγσετε ν τας συναγωγας μν κα διξετε π πλεως ες πλιν, 35 πως λθ φ᾿ μς πν αμα δκαιον κχυνμενον π τς γς π το αματος Αβελ το δικαου ως το αματος Ζαχαρου υο Βαραχου, ν φονεσατε μεταξ το ναο κα το θυσιαστηρου. 36 μν λγω μν τι ξει τατα πντα π τν γενεν τατην.

 

Είδες με πόσους τρόπους τους προφύλαξε; Είπε ότι κατηγορείτε μεν τους προγόνους σας με όσα λέτε και ότι τάχατις δεν θα συμμετείχατε εσείς στα εγκλήματά τους,  όμως πράττετε τώρα και μετ’ ολίγον χειρότερα  Κι όμως παρά  τις φοβέρες και τις απειλές αυτοί παρέμειναν αδιόρθωτοι και αναίσθητοι. Και γιατί αναφέρει τον Άβελ; Για να τους πει: Μήπως δεν γνωρίζετε τι έπαθε ο Άβελ; Δεν γνωρίζετε ότι από φθόνο τον σκότωσε ο αδελφός του Κάιν; Μήπως ο Θεός έδειξε αδιαφορία για όσα συνέβησαν; Μήπως δεν επέβαλε την πιο φοβερή τιμωρία; Μήπως δεν ακούσατε τι έπαθαν οι πατέρες σας που φόνευσαν τους προφήτες; Πως λοιπόν δεν γίνατε καλύτεροι;

Αλλά ποιος είναι αυτός ο Ζαχαρίας; Άλλοι λένε ότι είναι ο πατέρας του Ιωάννου, άλλοι ότι είναι ο προφήτης κι άλλοι κάποιος άλλος ιερεύς με αυτό το όνομα. Εσύ να δώσεις σημασία ότι το έγκλημα αυτό ήταν διπλό. Διότι δεν φόνευσαν μόνο αγίους, αλλά και σε τόπο άγιο.  Μάθε επίσης ότι ως προφήτες καλεί τώρα τους μαθητές Του, τους οποίους αυτούς επρόκειτο μετ’ ολίγον αυτοί να φονεύσουν και γι’ αυτό και συμπληρώνει ότι όλα αυτά θα γίνουν στην παρούσα γενεά.

 

37 Ιερουσαλμ Ιερουσαλμ, ποκτννουσα τος προφτας κα λιθοβολοσα τος πεσταλμνους πρς ατν! ποσκις θλησα πισυναγαγεν τ τκνα σου ν τρπον πισυνγει ρνις τ νοσσα  αυτς π τς πτρυγας, κα οκ θελσατε. 38 δο φεται μν  οκος μν ρημος.

Τι χρειάζονταν η διπλή εκφώνηση «Ιερουσαλήμ, Ιερουσαλήμ»; Είναι τρόπος εκφράσεως αυτού που ελεεί και ταλανίζει την πόλη και ταυτόχρονα με υπερβολικό τρόπο την αγαπά. Και παρότι λέει πολλές φορές φόνευσες αυτούς που σου έστειλα, αυτό δεν με έκανε να απομακρυνθώ από κοντά σου. Αλλά προσθέτει: «Εσείς δεν θελήσατε» τις προστατευτικές μου πτέρυγες και να τώρα σας εγκαταλείπω· διότι λέει 39 λγω γρ μν, ο μ με δητε π᾿ ρτι ως ν επητε, ελογημνος ρχμενος ν νματι Κυρου. Και αυτός είναι λόγος εραστή που αγαπά υπερβολικά την ερωμένη του. Παράλληλα με τα λόγια αυτά εννοεί και την μέλλουσα ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας Του.

Τι λοιπόν δεν τον είδαν ξανά από τότε; Όχι, αλλά με την λέξη «απ’ άρτι»          δεν εννοεί την ώρα εκείνη, αλλά το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μέχρι τον σταυρικό Του θάνατο.

Πρωτοπρ. Μιχαήλ Στεφάνου “από την μελέτη στον Ιερό Χρυσόστομο”

 

3Shares
Like
error: Ευχαριστούμε